بازیهای هدفدار
3- بپا توپت نیفته:
هدف: تقویت مهارتهای زبانی- جسمی و حرکتی – هماهنگی دست و چشم
معلم نوآموزان را به فضای باز میبرد، یک دایره بزرگ درست میکنند و سپس با توجه به دروس کلاسی (نام فلش کارتها –کلمات و نشانههای فارسی و ... ) به هر کدام از نوآموزان یک اسم میدهد معلم با یک توپ در وسط دایره قرار میگیرد و با گفتن نام جدید هر نوآموز توپ را به هوا پرتاب میکند، کودکی که نام او برده شده است، باید به سرعت حرکت کرده و مانع از افتادن توپ بر روی زمین شود، نوآموزی که موفق به گرفتن توپ شود، به جای مربی میایستد و بازی بدین گونه ادامه پیدا میکند.
4- عموجان، آی عموجان:
هدف: پرورش مهارتهای ذهنی – تقویت مهارتهای زبانی
معلم نوآموزان را به فضای باز میبرد کودکان دستهای همدیگر را گرفته و دایرهای درست میکنند. یکی از کودکان عموجان میشود و به وسط دایره میرود، کودکان دایرهوار میچرخند و میگویند عموجان، آی عموجان ما را کجا میبری؟ عموجان هر کجا که دوست دارد را میگوید «مثلاً باغ وحش» یا «مدرسه» بعد کودکان میپرسند با چی
میبری؟ و هر وسیلهای که او گفت شکل همان وسیله میشوند و صدای آن را تقلید میکنند و به دور عموجان
میچرخند.
5- تشکر بازی:
هدف: تقویت مهارتهای زندگی – مشارکت پذیری
معلم موسیقی مربوط به شعرهای کلاس زبان یا فارسی را پخش میکند و یک کلاه به دست نوآموزان میدهد تا آن را دست به دست کنند. سپس کودکی که کلاه را میگیرد میگوید «لطفاً کلاه را به من بده» و دیگری در جواب میگوید «بفرمایید» و کودک اول جواب میدهد «متشکرم» و کودک دوم میگوید «خواهش میکنم». معلم هر چند ثانیه یکبار موسیقی را قطع میکند و کلاه در دست هر کسی ماند او انتخاب میکند با چه کسی تشکر بازی کند.
6- لیلی رو خط صاف:
هدف: تقویت مهارتهای جسمی- حرکتی – هماهنگی بین چشم و پا
معلم یک خط صاف به طول 2 متر روی زمین میکشد. ابتدا بدون خط از نوآموزان میخواهد تا مصافتی را لیلی کنند (هر کدام به تنهایی) سپس از آنها میخواهد تا روی خط صاف به آرامی و با دقت لیلی کنند.
7- موش و گربه:
هدف: پرورش مهارتهای جسمی- حرکتی – هماهنگی بین اعضای بدن
معلم کودکان را به فضای بازی میبرد، نوآموزان یک دایره تشکیل میدهند، یکی از کودکان گربه میشود و دیگری موش مادر. بقیه کودکان موش هستند. گربه در وسط دایره میایستند. موش مادر میگوید: «موش کوچولو بیا پیش من» موش میگوید: «من نمیتونم بیام گربه منو میخوره». موش کوچولو به سمت مادر میدود و گربه او را تعقیب میکند هر کس گرفته شود نقش گربه را در دور بعدی بازی میکند.
8- شناسایی شی فرضی:
هدف: پرورش مهارتهای ذهنی – تقویت مهارتهای زبانی
کودکان دایرهوار مینشینند، سپس معلم یک شی مثلاً مداد را نشان میدهد و میپرسد این شی چیست؟ همه میگویند مداد سپس با آن شی عمل دیگری انجام میدهد مثلاً موهایش را شانه میکند و یا مسواک میزند. سپس سایر نوآموزان حدس میزنند. بدین ترتیب تمام نوآموزان با اشیا موجود بر روی میز کارهای دیگری کرده و سایر نوآموزان حدس
میزنند.
9- ضربههای موزون:
هدف: تقویت ماهیچههای دست – هماهنگی بین گوش و دست
معلم با ضربههای موزونی بر روی میز میزند و به آرامی صدای ضربههای خود را تندتر و کندتر میکند و همزمان بچهها سعی میکنند که حرکات بدن خود را تندتر و کندتر کنند. در مرحله بعد با صدای یکسان و موزون ریتم معلم دست
میزنند و لحظهای که معلم ریتم را تندتر یا کندتر میکند، حتی اگر دستهایشان برای دست زدن به هم نزدیک شده بود از حرکت میایستند.
10- پرش از وسط دایره:
هدف: پرورش مهارتهای جسمی- حرکتی
معلم دایرهای به قطر 2 متر در حیاط میکشد و از کودکان میخوهد تا از مرکز دایره به روی خطهای دایره بپرند و اگر این کار از ابتدا مشکل بود به ترتیب فاصلهی پرش را زیاد میکند تا در نهایت روی خط دایره بپرند.
11- هر چی اوستا میگه:
هدف: تقویت مهارتهای زبانی
معلم دستورالعملهای ساده به دانشآموزان میدهد و آنها اجرا میکنند، برای مثال «چشمهایت را ببند» و یا «دستت را روی سرت بگذار» و سپس به ترتیب فرمانها را سختتر و حتی چند فرمان پشت سر هم به نوآموزان میدهد و آنها از آسانترین به سختترین اجرا میکنند.
12- مرا به دوستانم برسان:
هدف: پرورش مهارت مشاهده
معلم نوآموزان را به حیاط میبرد (بهتر است در فصل پاییز و یا ابتدای زمستان که برگها روی زمین ریختهاند این کار انجام شود) و از آنها میخواهد تا یک برگ، یک تکه چوب و یا هر چیز دیگری که معلم روی زمین قرار داده را پیدا کرده و سپس به دنبال جفتش بگردند و او را به نوعی به دوستانش برسانند.
13- خرگوش و هویج:
هدف: تقویت مهارتهای جسمی- حرکتی
کودکان به دو قسمت تقسیم میشوند، گروه بیشتر نقش دور میایستند و یک گروه کمتر نقش خرگوش را در وسط دایره بازی کرده و جست و خیز میکنند. در خارج دایره به فاصله 2 متر یک سبد حاوی تعدادی هویج قرار میگیرد که از تعداد خرگوشها کمتر باشد. با فرمان معلم خرگوشها به سمت سبد هویج رفته و در مدت مثلاً 10 ثانیه میتوانند یک هویج برای خود بردارند. خرگوشی که دست خالی برگردد به گروه اول ملحق میشود و بازی ادامه پیدا میکند و هر بار معلم تعداد هویج را کم میکند و در پایان جای دو گروه را عوض میکند.
14- صندلی بازی:
هدف: تقویت مهارتهای زندگی (نوع دوستی)
معلم تعدادی صندلی در وسط کلاس میچیند اما تعداد صندلیها باید کمتر از تعداد نوآموزان باشد، دانشآموزان با شروع موسیقی به دور صندلی میچرخند و با توقف موسیقی، نوآموزی که موفق شود دوستش را در کنارش جا دهد و با هم روی یک صندلی و یا حتی روی پای هم بنشینند برنده است و بازی تا جایی ادامه پیدا میکند که دیگر امکان جا دادن همهی کودکان بر روی صندلیهای موجود نباشد.
15- سطل خالی را پر از آب کن:
هدف: تقویت مهارتهای جسمی- حرکتی – هماهنگی بین چشم و ماهیچههای دست
کودکان به دو قسمت مساوی تقسیم میشوند و دو گروه به فاصله 2 متر از هم و پشت سر هم قرار میگیرند. سپس با سوت معلم نفر اول هر گروه کاسهی خود را در سطل آب جلوی خود فرو میبرد و این لیوان دست به دست تا آخرین نفر میرود و نفر آخر آب موجود در لیوان را در سطل خالی میریزد تا آب سطل اول تمام شود در پایان هر گروه که آب بیشتری در سطل دوم داشته باشد برنده است.
16- گرفتن گوشه:
هدف: تقویت مهارتهای جسمی- حرکتی
معلم نوآموزان را به فضای باز میبرد و بسته به تعداد گوشههای حیاط مدرسه تعداد گروهها را مشخص میکند. (مثلاً اگر حیاط مدرسه 5 ضلع دارد. 6 نوآموز را انتخاب میکند) با صدای سوت معلم، بچهها هر کدام در یک گوشه قرار میگیرند و نوآموزی که نتواند یک گوشه را بگیرد گرگ محسوب میشود، با صدای موسیقی نوآموزان گوشههای خود را عوض میکنند و اگر در این میان گرگ کسی را بگیرد جای گرگ و آن نوآموز عوض میشود.
17- شی بر روی سر:
هدف: تقویت حفظ تعادل – هماهنگی چشم با سایر اعضای بدن
معلم یک خط صاف بر روی زمین میکشد و از نوآموزان میخواهد تا با چشم بسته تعادل خود را روی خط حفظ کرده و راه روند، در مرحله بعد یک شی مثل کتاب روی سر آنها قرار میدهد و از آنها میخواهد تا دستهایشان را کاملاً به دو طرف باز کرده و روی همان خط را ه بروند.
18- به من اعتماد کن:
هدف: تقویت مهارتهای زندگی
معلم کودکان را دو به دو تقسیم میکند. معلم مبدأ و مقصد را به کودکان نشان میدهد، سپس درگروه چشم یکی از کودکان را میبندد و از او میخواهد تا دستش را روی شانه دیگری بگذارد و دیگری با گفتن راست، چپ، پایین یا بالا به مقصد نزدیک میشود. (معلمان عزیز مسیر بازی باید پر پیچ و خم و با مانع باشد). بعد از رسیدن به مقصد دو
دانشآموز جایشان را با هم عوض میکنند.
19- مسابقه امدادی:
هدف: تقویت مهارتهای جسمی- حرکتی و مهارتهای زندگی
معلم نوآموزان را به گروههای دو نفری تقسیم میکند. در هر گروه، نوآموزان هم قد و هیکل قرار میگیرند و از پشت با یکدیگر بازو به بازو میشوند. با پخش موسیقی و یا شمارش معلم، نوآموزان سعی میکنند تا از زمین بلند شوند. از آنجاییکه حفظ تعادل در این مرحل کار سادهای نیست؛ گروههایی برنده هستند که سریعتر و با قطع موسیقی حالت ایستا شوند.
20- تکمیل تصویر:
هدف: تقویت مهارت مشاهده و تثبیت جهتها – تقویت مهارتهای زندگی (کمک به دیگران)
معلم چشم یکی از کودکان را میبندد و یک قطعه از یک پازل را به او میدهد، سپس سایر نوآموزان با نشان دادن جهتها و راهنماییهای مختلف او را به جای اصلی قطعه پازل نزدیک میکنند تا به مقصد برسد. (اگر بازی برای نوآموزان سخت باشد، میتوانید ابتدا تصویر کامل را به آنها نشان دهید).
21- نقاشی بر پشت:
هدف: تقویت حواس پنجگانه (لامسه) – افزایش دقت و تمرکز
نوآموزان در یک صف روبروی تخته میایستند و معلم به عنوان آخرین نفر یک شی یا هر چیز دیگری را بر پشت آخرین نوآموز میکشد، به ترتیب همان کودک آن شکل را پشت کودک جلوی خود میکشد تا اولین نفر آن را روی تخته پیاده میکند. شکلها باید از آسان به سخت باشد و باید تعداد افراد گروهها از 4 نفر بیشتر نشود.
22- حدس بزن:
هدف: تقویت مهارتهای زبانی
معلم با توجه به دروس هفته، به ترتیب کلمات جدید را به صورت پانتومیم برای نوآموزان اجرا میکند و آنها حدس میزنند، سپس نوآموزان هر کدام یک پانتومیم اجرا کرده و دوستانشان حدس میزنند.
23- لباس بپوش:
هدف: تقویت مهارتهای جسمی- حرکتی – هماهنگی چشم و سایر اجزا بدن
معلم دو نفر را انتخاب میکند و تعدادی لباس برای هر کدام قرار میدهد (کفش، روسری، کاپشن و ...). با صدای تشویق و موسیقی این دو نفر دقت دارند تا لباسهای مورد نظر را پوشیده، هر کس که زودتر ملبّس شود برنده است.
24- چه چیز برداشته شده؟
هدف: تقویت مهارتهای زبانی – افزایش دقت و تمرکز
معلم تعداد مشخصی کارت، شی و ... روی میز قرار میدهد. یکی از نوآموزان به دقت به آنها نگاه میکند، سپس بیرون میرود و یکی از کارتها حذف میشود، نوآموز مجدداً به کلاس بازمیگردد و آن کارت را حدس میزند.
25- گردو بازی (گردو شکستم):
هدف: تقویت دقت و تمرکز – هماهنگی چشم و پا – حفظ تعادل
در ابتدا معلم از نوآموزان میخواهد تا بر روی یک خط صاف راه بروند، سپس دو نفر را انتخاب میکند تا در فاصله مشخصی مثلاً 2 متری از هم قرار گیرند و روی یک خط صاف با حفظ تعادل به سمت همدیگر بیایند و با لفظ گردو – شکستم به یکدیگر نزدیک میشوند تا پای یکی روی دیگری قرار گیرد.
26- سینه خیز برو:
هدف: تقویت مهارتهای جسمی- حرکتی
معلم یک مسیر تونل مانند با استفاده از میز و صندلی درست میکند و از نوآموزان میخواهد تا در مدت زمان مشخصی از آن عبور کنند، هر کس که در زمان مشخص شده از تونل بیرون بیاید، برنده است. در نظر داشته باشید که در کف حیاط موکت پهن کرده و از اشیا خطرناک استفاده نکنید.
27- هدف را بزن:
هدف: تقویت و هماهنگی بین چشم و دست – افزایش دقت و تمرکز
معلم نوآموزان را به حیاط برده و یک شی را به عنوان هدف روی زمین در فاصله 2 متری نوآموزان قرار میدهد، هر نوآموز فرصت دارد تا 3 بار به سمت هدف توپ پرتاب کند، سپس معلم به تدریج فاصله توپ با هدف را بیشتر کرده و کار را سختتر میکند.
28- یه مرغ دارم (مرغ ما اونجاست؟):
هدف: پرورش قدرت حافظه – هماهنگی ذهن و تکلّم
نوآموزان دایرهوار مینشینند و معلم به هر کدام یک شماره مثلاً 1تا 10 میدهد و با لفظ یه مرغ دارم روزی ...... تخم میگذارد شروع میکند، نوآموزی که شمارهاش گفته شده میگوید «چرا ...... تا؟» و معلم میگوید پس چند تا؟ و ادامه پیدا میکند.
29- دستهای بینا:
هدف: تقویت و هماهنگی بین دست و ذهن
معلم تعداد مشخصی شی در یک کیسه قرار میدهد و نوآموزان به ترتیب با چشمهای بسته و لمس کردن درون کیسه اشیا را تشخیص میدهند، سپس باید با چشمهای بسته با لمس کردن صورت دوستانشان یکدیگر را تشخیص دهند.
30- گرگ و گوسفند:
هدف: تقویت مهارتهای جسمی- حرکتی – تقویت مهارتهای زندگی
کودکان دستهای یکدیگر را گرفته و دایرهوار میایستند. یکی از آنها گرگ شده و خارج دایره میایستد، او سعی میکند تا به درون دایره نفوذ کند تا به گوسفند وسط دایره دست یابد، بقیه نوآموزان که دستهای یکدیگر را گرفتهاند مانع ورود او شوند، دانشآموزی که باعث ورود گرگ به دایره شود در مرحله بعدی خودش گرگ میشود.
31- به سمت هدف:
هدف: افزایش دقت و تمرکز – افزایش توانایی حل مسئله
معلم یکی از نوآموزان را انتخاب میکند و یک مسیر باریک و پرپیچ و خم برای او میسازند، نوآموز اجازه ندارد که پای خود را روی زمین بگذارد و باید با پیدا کردن راه حلی از روی میزها و یا از زیر صندلیها به مقصد یا هدف برسد نوآموزی که در کمترین زمان ممکنه به مقصد برسد برنده است.
32- پرش از روی طناب:
هدف: تقویت مهارتهای جسمی- حرکتی – هماهنگی بین چشم و پا
دو دانشآموز دو سر طناب را گرفته و به تدریج بین 30 تا 50سانتیمتر آن را از زمین دور کرده و نوآموزان از روی طناب میپرند و یکدیگر را تشویق میکنند.
33- بچین و ببر:
هدف: تقویت مهارتهای دست ورزی – هماهنگی بین چشم و دست
معلم با توجه به درسهای هفته نوآموزان، کاردستی به کلاس میآورد که هدف اصلی آن بریدن تکههای مختلف به صورت دسته جمعی بوده و سپس چسباندن تکههای بریده شده در گروهها.
34- شی روی کمر:
هدف: تقویت مهارتهای جسمی- حرکتی
معلم یک خط صاف به طول 2 متر روی زمین میکشد و از کودکان میخواهد تا با کمر خم شده روی آن راه روند، سپس از هر نوآموز میخواهد چند کتاب روی کمرش قرار دهد و دوباره روی همان خط صاف راه رود.
35- تعادل خودم:
هدف: تقویت مهارتهای جسمی- حرکتی
پس از اینکه نوآموزان به روشهای مختلف روی خط صاف لیلی کردند، در این مرحله معلم یک چوب به پهنای 20 سانتیمتر را بین دو صندلی محکم میکند و نوآموزان روی آن راه رفته و سعی میکنند تعادل خود را حفظ کنند.
36- گربهای پشت سر:
هدف: تقویت مهارتهای زبانی (گوش کردن – سخن گفتن):
کودکان به صورت دایره میاستند و چشمهایشان را میبندند. یکی از آنها که از قبل انتخاب شده است به دور دایره میچرخد و پشت یکی از کودکان میایستد (بدون اینکه صدایی تولید کند) و آن نوآموز مورد نظر حدس میزند، اگر درست حدس زده باشد او گربه میشود و بدین ترتیب بازی ادامه پیدا میکند.
37- خوشحال و غمگین:
هدف: افزایش دقت و تمرکز – تقویت مهارتهای زبانی
معلم عکسهای مختلفی از چهرههای خندان، گریان، عصبانی، متعجب و ... را به کلاس میآورد، سپس داستانهای کوتاهی تعریف میکند و در پایان بدون اینکه نتیجه داستان را بگوید باید نوآموزان حدس بزنند که شخصیت اصلی داستان چه حالتی دارد و روی کارت مورد نظر بپرند و یا آن را بخوانند.
مثال: دختری که در خیابان راه میرفته ناگهان یک ماشین از سمت دیگر به سوی او آمده دختر ........... و به سمت دیگری فرار میکند.
38- صدای چه کسی است؟
هدف: تقویت مهارتهای زبانی
تمامی نوآموزان چشمهای خود را میبندند و سپس معلم یکی از آنها را انتخاب میکند، او باید برای دوستان خود چند کلمهای صحبت کند و بقیه حدس بزنند او کیست (رعایت نوبت و حفظ سکوت در این بازی بسیار مهم است).
39- توپ در وسط:
هدف: افزایش دقت و تمرکز – تقویت مهارت مشاهده
نوآموزان دایرهوار در فضای باز مینشینند، سپس معلم یک توپ بزرگ در وسط دایره قرار میدهد و هر نوآموز 2 الی 3 بار فرصت دارد تا توپ بزرگ را به کمک توپهای کوچک بزند، اگر موفق شود که توپ بزرگ را از دایره خارج کند همگی هورا میکشند و نوبت نفر بعدی میشود.
40- پرش از روی سنگ:
هدف: تقویت مهارتهای جسمی- حرکتی
معلم یک مانع شبیه سنگ (یا خود سنگ) روی زمین قرار میدهد و هر نوآموز باید از فاصلهی 20 الی 30 سانتیمتری آن تا فاصلهی نیم متر از روی آن بپرد. (لطفاً در این گونه بازی، توانایی و پیشرفتهای هر نوآموز را ثبت کنید).
41- سوراخ نرده:
هدف: افزایش دقت و تمرکز – تقویت مهارتهای زبانی
نوآموزان دایرهوار ایستاده، دستها را به یکدیگر میدهند و پاهایشان را کاملاً از هم باز میکنند، یکی از نوآموزان در وسط دایره میایستد و معلم چشمهای او را میبندد، سپس با فرمان معلم همگی نوآموزان ردیفی از نرده درست کرده و راه عبور را بر نوآموز چشم بسته میبندند و تنها یک راه باز میماند که با فرمان نوآموزان باید راه را پیدا کند و از نرده خارج شود.
42- کوهی از چیزها:
هدف: افزایش دقت و تمرکز
بچهها به دو گروه تقسیم میشوند و به هر گروه اشیای مختلفی داده میشود (وسایل کلاس، کمک آموزشی و ...) سپس هر گروه وقت دارند تا در مدت زمان مشخصی یک برج بسازند. هر گروهی که بتواند تمام اشیا را به کار ببرد برنده است.
43- حمل توپ:
هدف: تقوت مهارتهای جسمی- حرکتی – افزایش دقت و تمرکز
معلم یک قاشق پلاستیک در دهان یک نوآموز قرار میدهد و از او میخواهد که روی یک خط صاف به طول 2 متر راه برود، سپس در قاشق او یک توپ کوچک قرار میدهد و از او میخواهد تا دوباره این راه را برود (رعایت سکوت در انجام این بازی بسیار مهم است).
44- تعقیب صدا:
هدف: تقویت مهارتهای زبانی – افزایش دقت و تمرکز
معلم شی یا کارتی را در کلاس یا در فضای باز قایم میکند، سپس یک نوآموز انتخاب میشود تا آن را پیدا کند، دانشآموزان مأمور میشوند تا با صدای دست او را راهنمایی کنند. بدین ترتیب هرگاه که از شی مورد نظر دور شود، صدای دستها کم و هرگاه نزدیک شود، صدای دستها زیاد میشود.